autor: admin | 8 June 2011
Risan
Niewielkie i urokliwe miasteczko, które w okresie wakacyjnym chętnie odwiedzają liczni turyści to Risan (włoski Risinium, grecki Rhizon, wenecki Risano) będący jednocześnie najstarszą osadą Zatoki Kotor. Ukryty w najgłębszej części zatoki od lądu był zawsze chronione przez niedostępne góry wapienne Orjen, najwyższe pasmo nad wschodnią częścią Adriatyku, a od otwartego morza dzieliło je kilka wąskich cieśnin.
Krasowy płaskowyż Krivošije wiszący nad stromym brzegiem wąskiej zatoki rocznie otrzymuje 5000 mm opadów deszczu (rekord Europy). Jest to miejsce źródłowe kilku silnych potoków krasowych, wokół których utworzył się pas ziemi uprawnej wykorzystanej pod rolniczą działalność mieszkańców Risanu.
Najwcześniejsza wzmianka o Rhizon sięga IV wieku p.n.e. Rhizon było główną twierdzą Ilirii, w której królowa Teuta schroniła się podczas trwania wojen iliryjskich. W krótkim okresie jej panowania Rhizon stał się stolicą imperium. Posiadał własną mennicę, w której wybijano monety. Kilka ich cech, takie jak: styl, elementy pisma i ikonografia, wybór metalu wskazują na III i II wiek przed naszą erą jako czas największego rozwoju Rhizonu.
W okresie Cesarstwa Rzymskiego Rhizinium było określane jako miasto obywateli rzymskich, a najbogatszy dla niego były I i II wiek. Najwartościowszą pozostałością tego okresu, na terenie całej Czarnogóry, nie tylko miasta, jest pięć mozaik odkrytych przez Sir Arthura Evansa, wśród nich jedyny na Bałkanach wizerunek Hypnosa, greckiego boga snów.
Najazdy Awarów i Słowian zniszczyły Risan. W 10 wieku miasto weszło w granice Cesarstwa Bizantyjskiego. W średniowieczu bardzo straciło na swym znaczeniu i nigdy nie udało mu się odzyskać swej dawnej sławy i ważności. W 1466 Wenecjanie w zamian za miasta Risan i Novi położone w Zatoce Kotorskiej oddali wyspę Brac i pałac w Splicie, a w 1482 miasto zajęli Turkowie. W następnych wiekach Risan dzieli taki sam los jak cała Dalmacja.
W dzisiejszym Risanie nie znajdziemy żadnych elementów, które pochodziłyby z okresu średniowiecza. Jednakże na wzgórzu Gradina, znajdują się ruiny fortyfikacji iliryjskich, a także warstwy ruin ze średniowiecza i okresu tureckiego.
Obecnie Risan to niewielkie miasto portowe, które liczy około 3500 mieszkańców i znana miejscowość turystyczna, coraz chętniej odwiedzana przez turystów z całego świata.